САМО МОЈ СТАВ

Во овој есеј ќе се обидам да ја прикажам филозофско-идејната мисла на двајца многу значајни филозофи: Џон Лок и Шарл Луј Монтескје. Овие филозофи направиле многу значаен исчекор во конституирањето на теоријата на либерализмот и конституционализмот, како и за востановување на теоријата за поделба на власта (на законодавна, извршна и судска). Од самото ова, станува јасно колку се значајни овие две имиња за востановување на новата либерална теорија и за понатамошниот развиток на правото како наука. Затоа, во продолжение на овој есеј, ќе ги прикажам делата и идеите на овие двајца филозофи. Џон Лок (1632-1704) е англиски филозоф и основоположник на теоријата на либерализмот и конституционализмот. За него, правото претставува израз на волјата на законодавецот, вообличена низ законското, односно позитивното право. Лок тргнува од становиштето дека позитивниот закон произлегува од позитивно-правното уставно право, чијшто извор е волјата на народот. Поаѓајќи од таа уставно-правна моќ, произлегу...

Во својата нова книга, „21 лекции за 21 век“, најпродаваниот автор го свртува вниманието кон проблемите со кои се соочуваме денес. Овде, тој тврди дека „лажните вести“ се многу постари од Фејсбук. Деновиве постојано ни се кажува дека живееме во нова и застрашувачка ера на „пост-вистината“, и дека лагите и фикциите се насекаде околу нас. Не е тешко да се најдат примери. Така, кон крајот на февруари 2014 година, руските специјални единици кои немаат обележја на армијата ја нападнаа Украина и окупираа клучни инсталации на Крим. Руската влада и претседателот Владимир Путин лично повеќепати негираа дека станува збор за руски трупи и ги опиша како спонтани „групи за самоодбрана“ кои можеби стекнале опрема од руски изглед од локалните продавници. Бидејќи тие го искажаа ова прилично тврдоглаво тврдење, Путин и неговите помошници добро знаеја дека лажат. Руските националисти можат да ја изразат оваа лага тврдејќи дека тоа служело за поголема вистина. Русија се занимаваше со праведна војна и...

Човек. Човекот е највисоката општествена, па според тоа и правна вредност! Општеството го сочинуваат поединци, поврзани во заедница врз принципот на нивната слобода, заедничките потреби и интереси. Правото е човекова творба, создадена според мерата на човекот и такво какво што е – тоа е огледало на неговото битие! Секое промислување на вредностите на правото, како и на самото право, оттука, треба да тргне од природата, битието на човекот. ( Камбовски, 2010, стр. 235) Правната антропологија е посебно подрачје на правната аксиологија и има за задача да го проучи и да го објасни битието на човекот и неговата улога како детерминанта на битноста на правото со дефинирањето на „правниот човек“ како спрега меѓу личноста и правото. Зачетоците на правната антропологија се наоѓаат во превладувањето на сфаќањето за човекот како автономно и самоцелно битие, чијашто природа е склона кон животот во заедница. Филозофската антропологија, пак, го изучува човекот како посебно битие и, воедно, претставув...

Повеќе од дваесет години во јавните дискусии се наметнува став дека нашата безбедност - најтесно сфатена како спречување напад на физичкиот интегритет - ќе биде загарантирана по цена на с ѐ   посилниот стисок на репресивната власт над нашите животи. Со други зборови, борбата против криминалот би подразбирала понатамошно унапредување на правната рамка и правниот надзор над органите на принудата, особено над полицијата. Во момент кога сеприсутноста на темата тероризам оневозможува секаков смирен дијалог, тешко е да се преиспитува она што се наметнува како неспорен здрав разум. Меѓутоа, се покажува една сосема поинаква реалност. Од една страна, безбедноста која ја ветуваат творците на оваа репресивна тенденција останува обична илузија. За да се увериме во тоа, доволно е да се сетиме дека страшниот масакар во Ница, на 14 јули 2016 година, беше извршен и покрај осуммесечната вонредна состојба, како краен облик на потполна полициска моќ која требаше да ги заштити граѓаните. Од друга стра...

Краен песимизам, изразен очај и бесперпективност за иднината се главните карактеристики кои човек може да ги детектира од оваа денешна пандемија. Ако во генералниот развој на човековото општество нешто радикално не се промени, луѓето ќе ги загубат своите човечки карактеристики и ќе се претворат во „автомати без душа“, или, во полошата катаклизмична варијанта, капитализмот ќе ги истроши природните ресурси и ќе ги уништи условите за егзистирање на човечки живот на Земјата. Фактички, во оваа пандемија се оцртува една битна карактеристика на идните дистопии, а тоа е субјективната немоќ пред организираната неограничена моќ на државата. И тоа, државата која е сервис на мултинационалните компании и малкумината глобални финансиски олигарси. Поединецот е принуден, или поправо речено е убеден, да прифати дека никаков отпор кон „заповедите“ на државата не е можен. Дури, се оцртува неможност за отпор во самите мисли. Индивидуализмот, во онаа негова позитивна варијанта, е претворен во злосторство. ...